Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματων print

ΜΑΡΙ-ΜΠΛΑΝΣ ΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΚ ΛΗ ΦΕΡΜΟΡ

05/01/2015

Άρθρο του Μιχάλη Σωτηρίου

 
Αθήνα! Αρχαία πόλη-κράτος, σήμερα πρωτεύουσα της πατρίδας μας, μια από τις παλαιότερες πόλεις του κόσμου. Στο χρονικό παρελθόν των πεντέμιση χιλιάδων χρόνων, αναπτύχθηκαν ή ξεθώριασαν τέχνες, ιδέες, επιστήμες, πολιτικά συστήματα οργάνωσης και διοίκησης της κοινωνίας.

Πέντε βουνά (Αιγάλεω, Ποικίλο, Πεντέλη, Πάρνηθα, Υμηττός) και μια θάλασσα (ο κόλπος του Σάρωνα) περιτριγυρίζουν την Αθήνα και τον Πειραιά, όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής. Συνέχεια του λεκανοπεδίου αποτελεί η χερσόνησος του Μωρέα, η Πελοπόννησος, τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που μετά τη διχοτόμηση της ( 395μ.χ.),εντάχθηκε στην Ανατολική Ρωμαϊκή ή Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Το κλίμα της Αθήνας μεσογειακό, όπως και της Πελοποννήσου. Κλίμα ιδανικό για φύτευση και ανάπτυξη της λεμονιάς που δεν αντέχει τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και χρειάζεται αρκετή ηλιοφάνεια.
Οι αχτίδες του ήλιου αναδεικνύουν την ομορφιά των δημιουργημάτων της πλάσης, οι αχτίδες δημιουργώντας σκιρτήματα στην ψυχή, το μυαλό και το κορμί μετατρέποντας το θεϊκό φωτοστέφανο σε φώτιση και προκοπή των ανθρώπων,

Αν για την Αθήνα ιερό δέντρο είναι η ελιά, για τα παράλια της Πελοποννήσου, από το Σαρωνικό κόλπο ως τη μεσσηνιακή Μάνη, είναι και η λεμονιά.

Υπάρχει ένας μικρός, παραδεισένιος τόπος , με μυρωδιές από λεμονανθούς, το Λεμονόδασος του Πόρου. Στα 1935, εκτός από τις λεμονιές που άνθιζαν και ευωδίαζε ο τόπος, άνθισε ο έρωτας του ταξιδιωτικού συγγραφέα Πάτρικ Λη Φέρμορ (1915-2011) και της Μολδαβής πριγκίπισσας Μπαλάσας (Μαρί-Μπλάνς) Καντακουζηνού.

Ο Πάτρικ συνάντησε την πρώτη μεγάλη αγάπη της ζωής του στην Αθήνα, ήταν ένας έρωτας κεραυνοβόλος. Η Μπαλάσα, απόγονος του βυζαντινού αυτοκράτορα Ιωάννη ΣΤ' Καντακουζηνού, κόρη του πρίγκιπα Λεόν (Leon) Καντακουζηνού, αδελφή του πρίγκιπα Γρηγορίου Λβόβιτς Καντακουζηνού, Συμβούλου στην Πρεσβεία του Λονδίνου και αδελφή της πανέμορφης Ελένης Καντακουζηνού, ήταν τότε 36 ετών (γεν.1899) και μόλις είχε χωρίσει από τον Ισπανό διπλωμάτη σύζυγό της.
Ο 20χρονος Πάτρικ, σε ηλικία 18 ετών (1933), πέρασε τη Μάγχη για να διασχίσει την Ευρώπη φτάνοντας στην Κωνσταντινούπολη. Από εκεί πέρασε στην Ελλάδα, ταξίδεψε στον Άθω, στην Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Στερεά Ελλάδα μαθαίνοντας τα ήθη και τη γλώσσα της χώρας που έμελλε να γίνει δεύτερη πατρίδα του. Και, επειδή ήθελαν να ξεφύγουν από την πόλη, να γράψει ο Πάτρικ, να ζωγραφίσει η Μπαλάσα, για πολλούς μήνες έζησαν στον παλιό νερόμυλο του Καρδάση, στο Λεμονόδασος με θέα προς το νησί του Πόρου.

Όταν η Μπαλάσα έπρεπε να φύγει(1937) πρότεινε να πάνε στο ανάκτορο της οικογένειας στο Μπαλένι της Μολδοβλαχίας. Έμειναν μαζί εκεί για δυό χρόνια, εκεί της ζήτησε να τον παντρευτεί, η Μπαλάσα απάντησε: «...μη γίνεσαι γελοίος, είμαι πολύ μεγαλύτερή σου».
Το οριστικό τέλος της σχέσης το προκάλεσε ο Δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. «Ήμασταν έξω για πικνίκ (Σεπτέμβριος 1939)», ανέφερε ο Φέρμορ, «κάποιοι από μας έφιπποι και άλλοι σε ανοιχτές άμαξες, όταν κάποιος φώναξε ότι οι Γερμανοί είχαν μπει στην Πολωνία. Πήρα αμέσως την απόφαση: αν ξεσπούσε πόλεμος έπρεπε να καταταγώ στον στρατό. Πίστευα ότι θα τελείωνε σε έξι μήνες».
Ο Πάτρικ γύρισε στην Αγγλία και κατατάχτηκε στην Ιρλανδική Φρουρά. Οι δύο πριγκίπισσες αδελφές Καντακουζηνού έγιναν νοσοκόμες, το ζευγάρι ξανασυναντήθηκε μετά από εικοσιπέντε χρόνια.

Ο Πάτρικ μετατέθηκε ως σύνδεσμος του Σώματος Ειδικών Επιχειρήσεων (SOE) στην Αλβανία. Στη συνέχεια έζησε δύο χρόνια στα βουνά της Κρήτης μεταμφιεσμένος σε βοσκό. Οργάνωσε την επιτυχημένη απαγωγή(1944) του Γερμανού διοικητή της Κρήτης, στρατηγού Χάινριχ Κράιπε.

Ο πόλεμος τελείωσε αλλά έκλεισαν τα σύνορα της Ρουμανίας(1944),η Μπαλάσα δε μπορούσε να δεί τον Πάτρικ. Το 1965 με δημοσιογραφικά έγγραφα έφτασε ο Πάτρικ συνάντησε την Μπαλάσα να ζει φτωχικά , σε μια σοφίτα του Βουκουρεστίου, κερδίζοντας το ψωμί της ως δασκάλα αγγλικών, γαλλικών και ζωγραφικής (εκείνη ήταν 66 ετών κι ο Πάτρικ 50). Τα μέλη της οικογένειας των Καντακουζηνών είχαν χαρακτηριστεί «στοιχεία με σάπιο παρελθόν», τα κτήματά τους δημεύτηκαν από το καθεστώς Τσαουσέσκου, το μέγαρό τους μετατράπηκε σε άσυλο ψυχοπαθών.

Ο Πάτρικ περιέγραψε τη συνάντηση: «…Καθήσαµε μαζί για 48 ώρες σχεδόν χωρίς να κοιμηθούµε, γελώντας όλη την ώρα, λέγοντας ο ένας στον άλλο: «Θυµάσαι;». Ηταν σα να μην είχε περάσει ούτε μία μέρα, μία ώρα,,,,Η Μπαλάσα τα έβλεπε όλα με στωικό και γοητευτικό τρόπο. Ηταν σπουδαία γυναίκα. Ζήσαμε όλες αυτές τις ώρες με τις αναμνήσεις...».
Σε λίγα χρόνια η Μπαλάσα πέθανε, κηδεύτηκε πριγκιπικά, η μαρμάρινη σαρκοφάγος της τοποθετήθηκε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο Ρουμανίας.

Η γή της Καρδαμύλης βρίσκεται στη μεσσηνιακή Μάνη. Αναφέρεται στην Ιλιάδα (Ι. 150) ως πρώτη από τις "επτά ευνομούμενες και καλώς κατοικούμενες πόλεις" που ο Αγαμέμνονας θα έδινε προίκα στον Αχιλλέα αν νυμφευόταν μια από τις κόρες του. Στην Καρδαμύλη, κατέφυγαν πρόσφυγες από το Μυστρά, μετά την καταστροφή του το 1460 μ.χ.,σε αυτήν ο Κολοκοτρώνης, μαζί με Μανιάτες οπλαρχηγούς, σχεδίασαν τη συμμετοχή τους στην Ελληνική Επανάσταση.

Εκεί ζούσαν ο Πάτρικ και η φωτογράφος Τζόαν Ελίζαμπεθ Ρέινερ (μεγαλύτερή του 3 χρόνια) με την οποία παντρεύτηκε το 1968. Το λιθόχτιστο σπίτι που έχτισε αρχές δεκαετίας του ’60, το παραχώρησε στο Μουσείο Μπενάκη με την επιθυμία του να χρησιμοποιείται για φιλοξενία(μερικών μηνών) των ποιητών και πεζογράφων που επισκέπτονται την Ελλάδα. Ήταν στενός φίλος του Κατσίμπαλη, του Χατζηκυριάκου – Γκίκα, αλληλογραφούσε με τον Σεφέρη υποστηρίζοντας τους αγώνες των Ελλήνων στην Κύπρο. Με την Τζόαν επισκεπτό-ταν τα τελευταία χρόνια το Λεμονοδάσος του Πόρου, ίσως, για να θυμάται τον πρώτο έρωτά του με την Μπαλάσα.
Ανάλογη ιστορία αγάπης με αυτή του Λεμονόδασους εκτυλίχθηκε υπερεκατό χρόνια πρίν και είναι γνωστή: του Λόρδου Τζώρτζ Γκόρντον Μπάϊρον και της Τερέζας (Θηρεσίας) Μακρή. Ο Μπάϊρον ερωτεύτηκε πλατωνικά,παράφορα, την ανήλικη Τερέζα Μακρή, έγινε μούσα του, γράφοντας γι’ αυτή το ποίημα «Η Κόρη των Αθηνών».

Το 1829, η Τερέζα παντρεύτηκε τον Άγγλο αξιωματικό Τζέιμς Μπλακ και απέκτησαν τέσσερα παιδιά. Στο τέλος, όμως, της ζωής της γνώρισε δύσκολες μέρες. Τόσο, που το 1872, ο Γάλλος μουσικοσυνθέτης Σαρλ Γκουνό έγραψε μουσικό έργο με τίτλο «Κόρη των Αθηνών». Έπειτα. έστειλε όλες τις εισπράξεις από τη συναυλία στην Τερέζα Μακρή να την βοηθήσει οικονομικά.
Υπάρχουν άνθρωποι, λοιπόν, του παρελθόντος που έζησαν στον τόπο μας σαν ήρωες. Ομοπάτριδες, ξένοι, ανεξάρτητα από κοινωνικές τάξεις βίωσαν έντονα ανθρώπινα συναισθήματα και πάθη χωρίς να ξεπεράσουν το όριο της αξιοπρέπειας. Και με την ομορφιά της ψυχής τους οι ιστορίες τους συνεπαίρνουν τον αναγνώστη μέχρι και σήμερα.

Μιχάλης Σωτηρίου

Πληροφορίες άρθρου:

1393 προβολές

Αρέσει σε 464 άτομα

Άρθρα του ίδιου συντάκτη

23/06/2016 | Κοινωνία και πολιτική στον καθρέφτη του 21ου αιώνα

01/03/2016 | ΔΙΧΟΣΤΑΣΙΑ, ΥΒΡΙΣ, ΑΤΗ, ΝΕΜΕΣΙΣ και ΤΙΣΙΣ

05/01/2016 | Το χιόνι που θερμαίνει

15/12/2015 | Τα Χριστούγεννα του κυρ Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

02/10/2015 | ΑΜΠΝΤΟΥΛΑΧ, ΑΧΜΕΤ ΚΑΙ ΜΟΣΚΩΒ ΣΕΛΗΜ

17/09/2015 | Ο ΜΟΥΣΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ MARCO BOZZARI

27/08/2015 | Βενετία και Μετάσταση της Θεομήτορος

15/07/2015 | Το όνειρο που δεν τρέφεται με όνειρο εξαφανίζεται

28/05/2015 | Των αγγέλων οι φύλακες

02/04/2015 | Οι κανόνες είναι κανόνες